Nâng cao chất lượng cán bộ công chức cấp xã trong xây dựng chính quyền cơ sở
Cập nhật lúc 11:35, 19/08/2016 (GMT+7)
Cấp xã là đơn vị hành chính thấp nhất (cấp cuối cùng) trong hệ thống tổ chức hành chính của Nhà nước ta, là nơi nhân dân địa phương trực tiếp sinh sống, lao động sản xuất và chiến đấu để xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước; nơi hiện thực hóa, biến đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thành hiện thực; đồng thời là nơi khởi nguồn của những sáng kiến, kinh nghiệm góp phần bổ sung, phát triển, hoàn thiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước phù hợp với thực tiễn. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cấp xã là gần gũi dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi”(1). Để xây dựng cấp xã vững mạnh, thực sự là nền tảng của chế độ, là nền móng của tòa nhà xã hội, vấn đề có ý nghĩa quyết định là phải xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức (CBCC) cấp xã có phẩm chất, năng lực tốt, phương pháp, tác phong công tác khoa học đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Bởi vì, CBCC cấp xã có vai trò hết sức quan trọng, là “cái gốc của mọi công việc” ở cơ sở. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đồng chí nào làm ở hợp tác xã, làm tốt là anh hùng… Cho làm việc ở xã là hèn thì không đúng”(2).
 
Ảnh minh họa: internet

Để nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã đáp ứng yêu cầu xây dựng chính quyền cơ sở vững mạnh phải tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp. Một trong những giải pháp có ý nghĩa quyết định là phải ra sức học tập, tu dưỡng, rèn luyện theo những yêu cầu về phẩm chất, năng lực, phương pháp, tác phong công tác sau đây:

1. Về phẩm chất của cán bộ, công chức cấp xã

Thứ nhất, phẩm chất chính trị, tư tưởng.

CBCC xã phải có giác ngộ lợi ích giai cấp sâu sắc, tiêu biểu và dũng cảm đấu tranh bảo vệ lợi ích giai cấp, lợi ích của nhân dân. Có phương hướng chính trị đúng đắn; có bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, trung thành với lý tưởng cách mạng; tin tưởng tuyệt đối và chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quyết tâm hiện thực hóa đường lối, chính sách đó trong thực tiễn, phù hợp với tình hình mọi mặt của địa phương, cơ sở.

CBCC cấp xã phải có nhận thức tư tưởng đúng đắn, lành mạnh, đề cao tính đảng, tính giai cấp, biết quan tâm đến cộng đồng, trước hết là nhân dân lao động trên địa bàn mình phụ trách. Có lòng nhiệt tình cách mạng sâu sắc, thực sự tâm huyết và có tinh thần trách nhiệm cao với địa phương, cơ sở; có đủ ý chí, nghị lực đương đầu với mọi thức thách, mạnh dạn đưa ra những quyết định mang tính đột phá để vượt qua khó khăn thử thách tại địa phương.

CBCC cấp xã phải có ý chí chiến đấu cao, dám đấu tranh với cái sai, bảo vệ cái đúng, không “ba phải”, xuê xoa, né tránh. Dũng cảm, kiên quyết đấu tranh với những tư tưởng, nhận thức và hành động sai trái, những hiện tượng tiêu cực trong nội bộ và các tệ nạn xã hội ngay cả trong trường hợp bị vu cáo, đe dọa hoặc bị hiểu lầm. Trước những vấn đề quan trọng của địa phương hoặc bức xúc của nhân dân, CBCC phải có chính kiến rõ ràng, không dựa dẫm ỷ lại vào tập thể.

Thứ hai, phẩm chất đạo đức, lối sống.

Là người trực tiếp tiếp xúc hàng ngày với dân, CBCC cấp xã phải thật sự tiêu biểu về phẩm chất đạo đức, lối sống, làm gương cho cấp dưới và nhân dân noi theo. Phải hết lòng vì dân, gần dân, sát dân, hiểu dân, tôn trọng nhân dân và biết dựa vào dân để hành động. Phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, trung thực, thẳng thắn, ngay thẳng, chính trực, công bằng, bình đẳng, nhạy bén, tế nhị, tận trung với nước, tận hiếu với dân, tất cả vì Đảng, vì dân; không lợi dụng chức quyền để thu vén cá nhân, làm giàu bất chính, không dung túng, bao che cho người thân làm những điều phi pháp. Gương mẫu thực hiện đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và mọi quy định của địa phương. Không quan liêu, tham nhũng, lãng phí, kiên quyết đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực khác. Không cục bộ, bè phái, địa phương, họ tộc chủ nghĩa; khiêm tốn, giản dị, tế nhị trong ứng xử; biết làm chủ bản thân trong mọi tình huống.

CBCC xã phải khiêm tốn, cầu thị, kính trên, nhường dưới, quý trọng nhân dân; nghiêm khắc với bản thân, rộng lượng với mọi người, bình đẳng trước pháp luật. Quan hệ gắn bó mật thiết với nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân, không cửa quyền, sách nhiễu dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở.

CBCC xã phải có tinh thần trách nhiệm cao trước Đảng, trước dân, biết lắng nghe ý kiến đóng góp của cán bộ dưới quyền, của đảng viên và quần chúng ở cơ sở, kể cả những ý kiến trái ngược. Đối với đồng chí, đồng nghiệp phải chân thành, thẳng thắn góp ý, làm rõ đúng sai; trong công việc phải công tâm, công khai, rõ ràng, không thiên vị, biết hi sinh vì lợi ích chung, có ý thức cầu thị, lắng nghe và chịu sự giám sát của nhân dân.

Thứ ba, phẩm chất trí tuệ.

CBCC cấp xã phải có tư chất thông minh, có tầm hiểu biết rộng, am hiểu về khoa học xã hội nhân văn, khoa học tự nhiên, khoa học quân sự, có tri thức chuyên môn, nghệ thuật lãnh đạo, nắm chắc phong tục, tập quán của địa phương do mình phụ trách. V.I. Lênin đã chỉ rõ: “Người ta chỉ có thể trở thành người cộng sản khi biết làm giàu trí óc của mình bằng sự hiểu biết tất cả những kho tàng tri thức mà nhân loại đã tạo ra”(3). Đội ngũ này phải thực sự nhạy bén trong việc tiếp thu cái mới, cái tiến bộ; biết vận dụng lý luận, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước vào thực tiễn ở địa phương; có kiến thức, hiểu biết cần thiết để giải quyết các vấn đề nảy sinh ở cơ sở.

Ngoài những phẩm chất cơ bản trên, đội ngũ CBCC cấp xã còn phải có sức khoẻ tốt, có khả năng làm việc bền bỉ, dẻo dai, kiên trì, có khả năng chịu đựng sức ép của công việc, có phẩm chất tâm lý, tinh thần lành mạnh.

2. Về năng lực của cán bộ chủ chốt cấp xã

Thứ nhất, năng lực tư duy.

CBCC cấp xã phải có năng lực quán triệt, tiếp thu lý luận, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước; phát hiện những mâu thuẫn, vấn đề mới nảy sinh ở cơ sở; năng lực tổng kết thực tiễn và vận dụng sáng tạo lý luận, đường lối, chính sách để xây dựng chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh phù hợp với thực tế cơ sở.

CBCC cấp xã phải có năng lực tuyên truyền, vận động nhân dân; biết “đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành. Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng”(4).

CBCC cấp xã phải có năng lực tham gia vào quyết định của tập thể, cùng tập thể vạch ra mục tiêu, nhiệm vụ, chương trình, kế hoạch và biện pháp cụ thể cho từng giai đoạn. Có năng lực tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát chặt chẽ làm cho đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước đi vào thực tiễn cuộc sống của mọi người dân ở cơ sở. Đội ngũ này phải có tầm nhìn xa, khả năng dự báo, vạch phương hướng, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh sát hợp với địa phương, cơ sở.

Thứ hai, năng lực tổ chức thực tiễn.

CBCC cấp xã phải có năng lực thu nhận và xử lý thông tin liên quan đến các lĩnh vực đời sống xã hội ở cơ sở một cách nhanh chóng, hiệu quả; có khả năng đưa ra những quyết định đúng đắn, có tính khả thi cao. Đồng thời, đội ngũ này phải có khả năng quy tụ, đoàn kết cán bộ, đảng viên, tập hợp, khơi dậy và phát huy sức mạnh của quần chúng để tổ chức thực hiện các quyết định và các phong trào ở cơ sở. Có như vậy, “dân chúng mới tin cậy cán bộ và nhận cán bộ đó là người lãnh đạo của họ”(5).

CBCC cấp xã phải có năng lực tổ chức công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nghị quyết, quyết định của tập thể, qua đó phát hiện những sai sót, lệch lạc và những vấn đề mới nảy sinh; kịp thời bổ sung, phát triển, hoàn thiện bảo đảm cho các nghị quyết, quyết định được thực thi chính xác, đạt hiệu quả cao.

Thứ ba, năng lực sáng tạo, quyết đoán và khả năng làm việc với nhân dân ở cơ sở.

Là người trực tiếp đối mặt với thực tiễn cuộc sống vô cùng phong phú, đa dạng ở cơ sở, CBCC cấp xã phải có năng lực sáng tạo, tính quyết đoán cao; biết tìm ra cách thức giải quyết linh hoạt, mềm dẻo những vấn đề mới ở cơ sở, không dập khuôn, máy móc, khiên cưỡng, gò ép. Biết phán đoán tình hình chính xác, đưa ra những quyết định dứt khoát, nhanh chóng, kịp thời, đúng đắn trong những tình huống đột xuất, bất ngờ; có khả năng ngăn ngừa, giải quyết mâu thuẫn, xung đột trong nội bộ và trong nhân dân, nhất là các điểm nóng trên địa bàn.

CBCC cấp xã phải có khả năng tiếp xúc với các tầng lớp nhân dân; biết tuyên truyền, vận động, khuyến khích, tập hợp, phát huy sáng kiến của nhân dân tham gia vào mọi phong trào cách mạng ở cơ sở. Có thái độ khiêm tốn, chân thành, cởi mở, lịch sự khi giao tiếp với nhân dân; biết nghe dân nói, nói cho dân nghe, hiểu rõ tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của nhân dân. Khi giải quyết các công việc có liên quan đến nhân dân phải tận tình, chu đáo, dứt điểm, thấu lý, đạt tình, không gây phiền hà, sách nhiễu với nhân dân.

3. Về phương pháp, tác phong công tác của cán bộ, công chức cấp xã

Thứ nhất, tính đảng, tính nguyên tắc cao.

Là người đại diện Đảng, Nhà nước ở cơ sở, CBCC cấp xã phải đề cao tính đảng, tính nguyên tắc, luôn trung thành vô hạn với lý tưởng cách mạng của Đảng; đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, xuất phát từ đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để xem xét, giải quyết mọi vấn đề có hiệu quả cao.

Thứ hai, phong cách làm việc dân chủ tập thể, tác phong cụ thể, tỉ mỉ, sâu sát quần chúng, nói đi đôi với làm.

CBCC cấp xã là người lãnh đạo, quản lý điều hành các hoạt động của cơ sở. Vì vậy, phong cách làm việc của đội ngũ này phải thực sự dân chủ tập thể, tôn trọng cộng sự, cấp dưới và nhân dân, tuyệt đối không được chuyên quyền, độc đoán, quan liêu xa rời quần chúng. Tác phong công tác hết sức cụ thể, tỉ mỉ, sâu sát, gần gũi nhân dân, thông cảm, chia sẻ với người dân, biết dựa vào dân và phát huy sức mạnh của nhân dân vào thực hiện mọi nhiệm vụ của địa phương, cơ sở; đồng thời phải biết quan tâm chăm lo đến đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, phải biết dùng chân lý, lẽ phải và sự mẫu mực của mình để giáo dục, thuyết phục cấp dưới và nhân dân. Nói phải đi đôi với làm; nói ít, làm nhiều, làm đúng; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Thứ ba, làm việc có kế hoạch, khoa học, chính xác.

Cấp xã là nơi nhân dân địa phương trực tiếp sinh sống, làm việc. Mọi hoạt động ở đây diễn ra vô cùng đa dạng, phong phú trên tất cả mọi lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh… Vì vậy, CBCC cấp xã làm việc phải có kế hoạch, thực sự khoa học, chính xác, có như vậy mới phân công, phân cấp rõ ràng, phối hợp và phát huy sức mạnh của các tổ chức, các lực lượng, làm cho mọi hoạt động của địa phương, cơ sở diễn ra đồng bộ, nhịp nhàng, ăn khớp, có hiệu quả, tránh được sự chồng chéo hoặc buông lỏng, bỏ sót nội dung công việc.

Những yêu cầu về phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác của CBCC cấp xã là một chỉnh thể thống nhất, có quan hệ chặt chẽ gắn bó, không tách rời nhau, là cơ sở để xem xét, đánh giá, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ; đồng thời là mục tiêu để mỗi CBCC cấp xã tu dưỡng rèn luyện, phấn đấu đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới./.

TG: Thượng tá Nguyễn Huy Hoàng - Bộ Quốc phòng

Nguyễn Thị Phương Hiền theo http://tcnn.vn 

--------------------------

Ghi chú:

(1), (4), (5) Hồ Chí Minh, toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, H.2009, tr.371; tr.269; tr.275.

(2) Sđd, tập 10, tr.466.

(3) V.I.Lênin, toàn tập, tập 41, Nxb Tiến bộ, M.1977, tr.362.
Facebook Twitter Google Gmail Y! Mail ZingMe Addthis
Bài viết khác:
Trung tâm Dự báo và Phát triển nguồn nhân lực - Đại học Quốc gia Hà Nội
Nhà G8, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội. Tel: (84.4) 66.841.732
Email: info.hdc.vnu@gmail.com - Website: http://hdc.vnu.edu.vn